خانه > مقالات > HSE > وظایف و اختیارات > تشریح بندهای استاندارد OHSAS: قسمت ۹- منابع، نقش ها، مسئولیت، پاسخگویی و اختیارات

تشریح بندهای استاندارد OHSAS: قسمت ۹- منابع، نقش ها، مسئولیت، پاسخگویی و اختیارات

۴-۴- اجرا و عملیات (Implementation and operation)

۱-۴-۴- منابع، نقش ها، مسئولیت، پاسخگویی و اختیارات (Resources, roles, responsibility, accountability and authority)

پس از فاز برنامه ریزی (Planning) نوبت به اجرای برنامه های طرح ریزی (Do) شده می رسد. اجرای موفق سیستم مدیریت ایمنی و بهداشت حرفه ای مستلزم تعهد و همکاری همه افراد تحت کنترل سازمان است؛ بنابراین باید از راس هرم مدیریت سازمانی آغاز شود تا بتوان آن را به پایین ترین سطوح نیز تسری داد.

نکته ای که قبل از شروع بحث باید به آن توجه نمود اضافه شدن عبارت پاسخگویی و اختیار در ویرایش۲۰۰۷ این استاندارد است که صراحتا مسئولیت اجرای فعالیت های مربوط به ایمنی و بهداشت حرفه ای را متوجه مدیران هر بخش از سازمان دانسته که باید در قبال آن نیز پاسخگو باشند.

Responsibility - Fa

مسئله دیگر تفاوت بین معنای نقش (Role) و مسئولیت (Responsibility) است که در بعضی موارد هر دو به یک معنا به کار می رود. نقش یک جایگاه است ولی مسئولیت به معنای وظیفه ای است که بر عهده یک شخص قرار داده می شود. به طور مثال در یک تیم فوتبال دروازه بانی یک نقش است و مسئولیت دروازه بان، حراست از دروازه و گل نخوردن است. بر این اساس می توان گفت مثلا مدیر تولید در یک کارخانه یک نقش است و مسئولیت (وظیفه) آن حفظ تیراژ تولید و افزایش آن، اجرای قوانین و مقررات HSE در حین عملیات تولید یا به عبارتی تولید ایمن و … است.

از نظر استاندارد، مسئول نهایی اجرای سیستم مدیریت ایمنی و بهداشت حرفه ای در یک سازمان مدیریت ارشد یا مدیرعامل آن سازمان است. مدیرعامل سازمان باید این مسئولیت را از طرق زیر انجام دهد:

  • تامین منابع مورد نیاز (نیروی انسانی و مهارت های تخصصی، زیرساخت های سازمانی مثل چارت سازمانی و تجهیزات، فناوری لازم و پول) برای پیشگیری از حوادث و بیماری ها در محیط کار
  • تعیین افرادی که باید اقدامات لازم را برای مدیریت سیستم ایمنی و بهداشت حرفه ای انجام دهند و اطمینان از اینکه در مورد نقش ها و پاسخگویی خود، آگاهی کامل دارند
  • تفویض اختیارات مورد نیاز برای انجام نقش ها به افرادی که مسئولیت ایمنی و بهداشت حرفه ای دارند
  • اطمینان از اینکه نقش ها در تقابل با کارکردهای مختلف بخش های تحت کنترل سازمان کاملا واضح و مشخص است (مثلا بین سطوح مختلف مدیریت، بین کارگران، بین سازمان و پیمانکاران و بین سازمان و همسایگان)
  • تعیین فردی از اعضای سازمان به عنوان مسئول سیستم مدیریت ایمنی و بهداشت حرفه ای (نماینده مدیریت ارشد) و گزارشگر عملکرد سیستم (نماینده مدیریت)

استفاده از ابزارهایی مانند ماتریس تخصیص مسئولیتها (RAM, Responsibility Assignment Matrix) مسئولیت هر یک از مسئولین سازمان را شفاف نموده و به ما کمک می کند تا در یک نگاه با نوع مسئولیت هر واحد سازمانی آشنا شویم.

بنابراین در صورتی که در یک سازمان نقش ها و مسئولیت ها مشخص و مدون نباشد یا تجهیزات لازم برای فعالیت های بخش HSE فراهم نباشد این عدم انطباق ناشی از عدم تعهد مدیر ارشد سازمان تلقی می گردد. در سازمان های متوسط و بزرگ معمولا برای رسیدگی هرچه بهتر به موضوعات نظام مدیریت یکپارچه، مدیرعامل فردی از اعضای هیئت مدیره یا مدیران ارشد سازمان را به عنوان نماینده خود معرفی می کند. این فرد باید به طور رسمی در سازمان معرفی شود تا برای همه افراد سازمان شناخته شده باشد و از نفوذ کلام، قدرت تصمیم گیری و اجرا برخوردار باشد.

استاندارد الزام می نماید که تمامی افراد با مسئولیت های مدیریتی باید تعهد خود را به بهبود مستمر عملکرد ایمنی و بهداشت شغلی اثبات نمایند. این مهم می تواند از طریق بازدید و بازرسی از محیط کار، مشارکت در بررسی حوادث، فراهم نمودن منابع مورد نیاز برای اقدامات اصلاحی، حضور و مشارکت فعال در جلسات ایمنی و بهداشت حرفه ای، اطلاع از وضعیت فعالیت های ایمنی و ارائه عملکرد مطلوب ایمنی و بهداشت شغلی (مستند) باشد.

درباره مسعود رضازاده

من مسعود رضازاده، دارای مدرک کارشناسی مهندسی صنایع - گرایش ایمنی صنعتی از دانشکده سلامت، ایمنی و محیط زیست (HSE) دانشگاه شهید بهشتی و کارشناسی ارشد مدیریت HSE از واحد علوم و تحقیقات تهران دانشگاه آزاد هستم. به موضوعات مختلف مهندسی صنایع مثل کنترل پروژه، کنترل موجودی، تضمین کیفیت و به خصوص HSE علاقه مندم. اعتقاد دارم حوزه های مختلف مدیریت پروژه به مثابه حلقه های زنجیر بوده و ارتباط ناگسستنی بین آنها برقرار است. مایل هستم جهت ارتقای سطح اطلاعات، تجربیات کاری خود را با متخصصان امر تبادل نمایم.

دیدگاهتان را بنویسید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *