خانه > مقالات > HSE > صلاحیت، آموزش و آگاهی > تشریح بندهای استاندارد OHSAS: قسمت ۱۰- صلاحیت، آموزش و آگاهی

تشریح بندهای استاندارد OHSAS: قسمت ۱۰- صلاحیت، آموزش و آگاهی

همان طور که در توضیح بندهای قبلی استاندارد نیز ملاحظه گردید واژگان به کاررفته در متن OHSAS به صورت هدفمند انتخاب شده و لازم است در مورد هر واژه اطلاعات کافی ارائه گردد تا خواننده درک صحیحی از مفهوم آن داشته باشد.
“صلاحیت” و “آگاهی” معنای متفاوتی دارند. “آگاهی” به معنای اطلاع از چیزی است مثلا اطلاع از خطرات و ریسک های ایمنی و بهداشتی. در حالیکه “صلاحیت” به معنای توانایی اثبات شده برای به کاربردن مهارت ها و دانش می باشد. پس نتیجه می شود که هر فردی صلاحیت انجام ارزیابی ریسک را ندارد ولی همین فرد می تواند با مطالعه ریسک های ارزیابی شده، آگاهی لازم را به دست آورد.
مسلما هر فعالیتی که در سازمان انجام می شود می تواند بر وضعیت ایمنی و بهداشت حرفه ای-اگرچه ناچیز- تاثیرگذار باشد. بنابراین سازمان باید اطمینان حاصل نماید که همه افراد تحت کنترل آن (پیمانکاران)، نسبت به انجام وظایفشان دارای صلاحیت هستند. استاندارد، شاخص هایی همچون میزان تحصیلات، آموزش لازم و تجربه کافی را برای انتخاب افراد معرفی می نماید که سطح قابل قبول هر شاخص نیز می تواند به عواملی مثل ماهیت و پیچیدگی کار، ریسک های ایمنی و بهداشت حرفه ای مرتبط، الزامات قانونی و ذکر شده در روش های اجرایی و دستورالعمل ها، پیشینه حوادث و گزارشات بررسی حوادث بستگی داشته باشد. سوابق مربوطه نیز باید در سازمان نگهداری شود.
تعیین این موارد تا حد زیادی در گرو اجرای درست بند قبلی استاندارد است که تعریف دقیق و مشخص نقش ها و مسئولیت ها را الزام می نمود. در اینجا ارتباط بین بندهای مختلف استاندارد به روشنی پدیدار می گردد و به همین خاطر است که استاندارد OHSAS به مانند یک نسخه تشبیه می شود که تمام محتویات آن باید همزمان اجرا شود تا نتیجه مطلوب به دست آید.
آموزش یکی از مولفه های تاثیرگذار در صلاحیت و ارتقای آگاهی افراد است. نیازسنجی آموزشی که یکی از برنامه های آشنا در سیستم مدیریت ایمنی و بهداشت حرفه ای است باید بر اساس ریسک های ایمنی و بهداشت حرفه ای سازمان تهیه و برای گروه های هدف اجرا گردد. نحوه اجرای آموزش ها نیز باید بر اساس گروه هدف (مسئولیت، توانایی، سواد و مهارت های زبانی) انتخاب شود. برای کارگران عملیاتی و سطح تحصیلات پایین تر، استفاده از تصاویر، علائم و فیلم می تواند به سهولت یادگیری و نیز علاقه مندی آنها کمک کند.

نمونه ماتریس آموزشی (HSE Training Matrix) شرکت شل
نمونه ماتریس آموزشی (HSE Training Matrix) شرکت شل

اثربخشی آموزش یا در واقع میزان تاثیرگذاری آموزش ها در رفتار و عملکرد کارکنان نیز باید مورد ارزیابی قرار گیرد. به جز استفاده از فرم های نظرسنجی از شرکت کنندگان در کلاس های آموزشی که تقریبا بسیار عادی و کسل کننده شده است می توان از روش هایی مثل تغییر رفتار در یک دوره زمانی، اثبات عملی نظیر اعلام درخواست از طرف کارکنان و سایر روش هایی که بتواند صلاحیت و آگاهی را به اثبات برساند استفاده نمود. سوابق آموزشی نیز باید به طور منظم نگهداری گردد.
توجه: راهنمای ILO-OSH:2000 در بند ۳-۴-۴ اعلام می دارد که آموزش های ارائه شده برای شرکت کنندگان باید بدون هزینه و حتی الامکان در ساعات کاری انجام شود.
یک سازمان باید اطمینان حاصل نماید که افراد تحت کنترل آن، در موارد زیر به اندازه کافی آگاهی دارند:

  • پیامدهای بالفعل (فوری) یا بالقوه (بعدی) ناشی از فعالیت و رفتار و همچنین منافع حاصل از اصلاح عملکرد خود
  • نقش، مسئولیت و اهمیت هماهنگی با خط مشی ایمنی و بهداشت حرفه ای، روش های اجرایی و الزامات سیستم ایمنی و بهداشت حرفه ای از جمله الزامات آمادگی و واکنش در شرایط اضطراری
  • اینکه هرگونه انحراف از روش های اجرایی چه پیامدهای فوری می تواند داشته باشد

دستیابی به موارد فوق نیز باید از طریق وضع، استقرار و نگهداری روش های اجرایی صورت پذیرد.

درباره مسعود رضازاده

من مسعود رضازاده، دارای مدرک کارشناسی مهندسی صنایع - گرایش ایمنی صنعتی از دانشکده سلامت، ایمنی و محیط زیست (HSE) دانشگاه شهید بهشتی و کارشناسی ارشد مدیریت HSE از واحد علوم و تحقیقات تهران دانشگاه آزاد هستم. به موضوعات مختلف مهندسی صنایع مثل کنترل پروژه، کنترل موجودی، تضمین کیفیت و به خصوص HSE علاقه مندم. اعتقاد دارم حوزه های مختلف مدیریت پروژه به مثابه حلقه های زنجیر بوده و ارتباط ناگسستنی بین آنها برقرار است. مایل هستم جهت ارتقای سطح اطلاعات، تجربیات کاری خود را با متخصصان امر تبادل نمایم.

دیدگاهتان را بنویسید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *