تبلتها و تلفن های هوشمند، همراه ضروری کارشناسان HSE

مقدمه

پیش افتادن از آینده محتوم، کلید تسلط برآینده و رویدادهای محتمل یا غیرمحتمل آن است. فناوری های موجود و در حال توسعه بر روی تلفن های هوشمند و تبلتها مشاغل بسیاری را در دنیا دگرگون نموده و در این مسیر تخصص هایی چون بهداشت، ایمنی، محیط زیست، مدیریت بحران و شرایط اضطراری وآتش نشانی نیز بی نصیب نمانده اند. یک کارشناس HSE را تصور کنید که در همین لحظه در یکی از کشورهای تراز اول جهان، صبح با زنگ هشدار تلفن هوشمندش از خواب برمی خیزد و با نگاهی به صفحه نمایشگر متوجه هشدار وضعیت قرمز بسته نرم افزاری مبتنی بر اندروید Disaster Alert  در منطقه نظارتی اش می گردد، این در حالی است که هنوز ساعت کار آغاز نشده و مرکز فوریتهای بحران نیز با وی تماس تلفنی نداشته اند!، او با عجله به بررسی بسته نرم افزاری دیگری با نام FEMA که توسط آژانس فدرال مدیریت بحران ایالات متحده تهیه شده پرداخته و ذیل بحران هشدار داده شده قبلی، به بررسی آمادگی های مرتبط قبل و حین بحران می پردازد، این در حالی است که هنوز جلسه مدیریت بحران برقرار نشده و کارشناس مذکور آماده برنامه ریزی و انتخاب سناریو رویارویی با بحران می شود و بقیه داستان …

تلفن های هوشمند و تبلتها

سامانه های هوشمند لمسی به عنوان ابزار ارتباطی، پایشگر، حسگر و محاسباتی به عمری در حدود یک دهه رسیده اند و در همین عمر کوتاه با دگرگونی های بسیاری همراه بوده اند. استفاده از انواع سیستم های عامل، پردازشگرهای متفاوت، نیاز به وزن کم و قابلیت حمل آسان، سرعت و وضوح گرافیک بالا، همخوانی با پروتکل های شبکه و انواع نیازمندیهای کاربری در ماه های پایانی سال ۲۰۱۳ میلادی موجب گردیده تا نام هایی چون تلفن هوشمند، تبلت، سیستم عامل های اندروید و iOS به هر گوشه ای راه پیدا کرده باشند و از یک دانش آموز ابتدایی تا بالاترین سطح کارشناسان صنعتی و امنیتی با این نام ها آشنا باشند.

تلفن های هوشمند و تبلتها تا قبل از رخدادی که به همت شرکت اپل در تهیه اپلیکیشن های (Applications, Apps) کاربردی مبتنی بر iOS به نتیجه رسید، قابلیت های شگفت آور امروزی شان را بروز نداده بودند و کمتر کسی تصور می کرد که پیشگویی استیو جابز در خصوص بازنشستگی پیش از موعد لپ تاب ها به این زودی فرا برسد و عملاً مصارف عمده کاربران در همین حد قابل مدیریت باشد، ولی ساخت اپلیکیشن ها و ویجت های (Widgets) با حجم های بسیار کم و قابلیت های بسیار زیاد و گسترده برای تمام کاربران عام و خاص که توسط اپل آغاز شده بود با توجه به کارتل همیشگی اپل در مدیریت انحصاری این بازار موجب گردید تا بازار موازی توسط سیستم عامل نوظهور و کد باز اندروید نیز ایجاده شده و با توجه گزارش های ۲۰۱۳ حتی از غول اپل نیز پیشی گیرد.

اکثریت برنامه های مبتنی بر کسب و کار مبتنی بر iOS و با صرف هزینه، در دسترس بوده ولی در میان برنامه های مبتنی بر اندروید عناوین رایگان بسیاری مشاهده می گردد، بدین لحاظ بازار برنامه های مبتنی بر اندروید پرطرفدارتر بوده ولی برنامه های مبتنی بر iOS با توجه به هزینه های مرتبط و پشتیبانی های مورد لزوم از اعتبار بیشتری برخوردارند.

امکان اتصال به اینترنت ازطریق WiFi و بدون سیم باعث گردیده تا این سامانه ها علاوه بر استفاده از برنامه های مقیم در حافظه امکان ارتباط با نرم افزارهای تحت وب را نیز به راحتی در اختیار داشته باشند. لذا با زیرساخت مخابراتی مناسب، اینترنت همه جا در دسترس سامانه های مذکور قرار خواهد داشت.

چرا اپلیکیشن های موبایل تا این حد محبوبیت پیدا کرده اند؟

زندگی در هزاره سوم با توجه به دگرگونی مشاغل، نیاز مبرم به جابجایی و مسافرت، ماموریت های برون شهری، نظارت های کارگاهی، افزایش غیرقابل تصور داده و اطلاعات بر روی شبکه های اطلاعاتی و انواع ضرورت های مبتنی بر متحرک بودن کاربران سامانه های هوشمند و رایانه ها به ترکیبی از کوچک بودن، قابلیت ارتباط بیسیم و امکان تغییر روش جستجو از مرورگرهای معمول تحت وب به اپلیکیشن هایی  که به عوض انجام انواع وظایف گسترده و زمانبر به صورت اختصاصی بر یک وظیفه تخصصی با حجم کمتر و سرعت بالاتر تمرکز یابند، بدل گردیده اند. بسیاری از این اپلیکیشن ها در حد یک واسط کاربری بین کاربر با یک سایت تحت وب عمل می کنند که نیازهای بسیار فوری یک کاربر را به عوض صرف وقت در مرور کردن صفحات متعدد و انواع آگهی های تجاری مزاحم در کسری از ثانیه برطرف می کنند، در واقع تلفنهای هوشمند و تبلتها به سامانه خرید، محاسبه گر تخصصی، کتابخانه تخصصی، سامانه هشدارهای ملی بین المللی و انواع توانمندی های کم حجم و بسیار کارا بدل گردیده اند.

از طرف دیگر بسیاری از این اپلیکیشن ها قابلیت کاربری بدون اتصال به شبکه را نیز دارا هستند. اقبال شرکت های بزرگ برای حضور در عرصه اطلاع رسانی تبلیغات و جذب مخاطب با اپلیکیشن های اندروید و iOS اقبال عمومی به استفاده از تلفنهای هوشمند و تبلتها، شاخکهای راهبردی بسیاری از شرکتهای بزرگ را جنبانده است و باعث گردیده تا بسیاری از شرکت هایی که آینده را در داشتن سهمی از این بازار می بینند به تکاپو افتاده و محصولاتی مبتنی بر این فناوری به بازار عرضه کنند، در این میان سازمان های دولتی و غیر دولتی با نقشهای متفاوت به این خیل پیوسته اند.

در این میان شرکت های معظم بخش انرژی و بویژه تولید کنندگان نفت و گاز پای ثابت ارائه اطلاعات فنی و خدمات پرسنلی به کارکنان خویش، اطلاعات محصولات و خدمات به مشتریان و جامعه بوده اند. شرکت های مشاوره و پیمانکاران بزرگ بخش انرژی نیز در این وادی عقب نمانده و بسته های متعددی را برای مصارف دوگانه تبلیغات محصولات و خدمات و رفع نیازهای مرتبط مشتریان تولید نموده اند.

به طور نمونه شرکت هایی چون شل، اطلاعات مربوط به روغن های تولیدی و انطباق آنها با سایر محصولات، کاتالوگ های کنفرانس ها و خبرنامه داخلی و بین المللی، سناریوهای آینده پژوهی و انواع اطلاعات مربوط به جانمایی جایگاه های عرضه سوخت های آن شرکت را در قالب های ا ندروید و iOS به بازار عمومی اپلیکیشن ها روانه کرده است.

متخصصان HSE به چه ابزاری در این حیطه دست یافته اند؟

متخصصان HSE بعنوان اولین الزام شغلی موظفند تا ارزیابی ریسک را در حیطه های چند گانه ایمنی، بهداشت و محیط زیست به انجام رسانند، این وظیفه در قالب فعالیت های مکتوب و اسنادی معمولا حجم زیادی ایجاد کرده و امکان حمل با کارشناس مربوط را نمی دهند ولی به کمک یکی از این نمونه اپلیکیشن ها مانند iRisk Assess یا Risk Assessment توسط شرکت ndc تمام فرم های ارزیابی ریسک به صورت مکانیزه همراه کارشناس در محل های ارزیابی قابل بازیابی، ویرایش یا باز تولید می باشد. ارزیابی های مبتنی بر HAZMAT و HAZOP نیز در قالب بسته های مرتبط وجود دارند.

تمامی اطلاعات کاربری مورد لزوم آتش نشانان به عنوان مهمترین بخش اجرایی حین بروز سوانح صنعتی توسط سازمان های متولی آتش نشانی شهری و صنعتی گردآوری شده و به صورت یک بسته در اختیار آتش نشان قرار گرفته است. این بسته ها می تواند در فاصله اعزام آتش نشان به محل حادثه یا حین تدوین سناریوهای مقابله با آتش و عملیات امداد و نجات، نکات بسیاری را که شاید همیشه در ذهن نگنجند، یادآوری نمایند. اطلاعات مربوط به محاسبات انواع حریق بر حسب نوع ماده سوختی، مشخصات مواد شیمیایی و خطرناک و راهکارهای محافظتی، انواع دستورالعمل کار با وسائل اطفاء و به طور کلی فرهنگ کاملی از وظایف و راهکارهای اجرایی آتش نشانی به صورت اپلیکیشن تهیه شده که از جمله می توان به Firefighter Pocket book اشاره نمود.

اطلاعات MSDS بعنوان دانش پایه مدیریت ریسک انبارش و مصرف مواد شیمیایی به راحتی توسط انواع بانک داده ها به صورت اپلیکیشن درآمده است و به جای صرف وقت و استفاده از مرورگرها، به سرعت در دسترس کارشناسان مربوطه خواهد بود.

در خصوص مدیریت زیست محیطی انواع بسته های اطلاعاتی، دستورالعمل ها، استانداردها و محاسبه گرها توسط سازمان های فدرال و شرکت های ارائه کننده خدمات حفاظت محیط زیست ارائه گردیده است.

در خصوص مدیریت بحران در سطح ملیٌ بسیاری از کشورهای توسعه یافته سامانه اطلاع رسانی و هشدار، بسته های توصیه در هنگام شرایط بحرانی را برای استفاده عموم طراحی نموده اند که از این میان می توان به اپلیکیشن موفق FEMA اشاره نمود.

در زمینه بهداشت صنعتی نیز مانند سایر زیر گروه های HSE انواع اطلاعات شرایط اضطراری، توصیه های سلامت، محاسبه گرهای رژیم غذایی مناسب، بسته های کمک های اولیه، استانداردهای صوتی محیط صنعتی، توصیه های ارگونومی برای محیط کار، ارزیابی پارامترهای زیان آور محیط کار و کتابخانه های مفصل این بخش در اختیار قرار دارد.

بازار اپلیکیشن های داخلی کشورمان چه نیازهایی را در حیطه HSE برطرف نموده است؟

متاسفانه بازار داخلی با توجه به عدم شکل گیری تقاضا و اتکاء به بازارهایی چون Google Store که بسیاری از این اپلیکیشن ها را در شرایط فعلی در اختیار کاربر با شناسه جغرافیایی ایران نمی گذارد، فقط از انواع اپلیکیشن های سرگرمی و یا کاربردی در حیطه های عموما غیر صنعتی اشباع شده و در این میان عزم جدی بخش های پژوهش و توسعه زیر مجموعه وزارت نفت را برای ایجاد ساز و کار مناسب تشویقی یا خرید خدمات تولید اپلیکیشن های فنی مهندسی با انواع عناوین مورد نیاز بخش های داخلی می طلبد.

بعنوان یک پیشنهاد با استفاده از دستورالعمل های پرداخت حق ا لزحمه پژوهشی داخلی شرکت های اصلی مجموعه نفت می توان بسیاری از این بسته های اطلاعاتی را با تمرکز بر استانداردهای NFPA، IPS ،ISIRI ، و انواع محاسبه گرهای مهندسی و طراحی، انواع دستورالعمل های بهره برداری، تعمیراتی و بازرسی و HSE تولید نمود. همچنین توصیه به شرکت های پیمانکار دارای صلاحیت در بخش های نفت و انرژی برای تامین این تقاضا می تواند در دستور کار باشد.

جایگزینی ماشینهای حساب و لپ تاپ ها  با تبلتها در صنعت نفت

در بسیاری از شرکت ها و سازمانهای بزرگ جهان ابزار جمع آوری داده و ثبت وضعیت تجهیزات، گزارش دهی و گزارش گیری، محاسبات پایه و بسیاری از وظایفی که به طور نمونه در بخشهای قبل به آن اشاره گردید از طریق تجهیز کارکنان و متخصصان به تبلت صورت می پذیرد و با توجه به امکان جایگزینی خرید ماشین حساب و لپ تاپ در صنعت نفت با تبلتها با صرفه جویی بیشتر و کارایی مناسبتر همراه خواهد بود.

آینده فناوری مبتنی بر اندروید و iOS به کدام سمت می رود؟

پخش شبکه های تلویزیونی و ایستگاه های رادیویی، اشتراک گذاردن انواع مفاهیم تصویری و متنی، قابلیت اجرا نمودن و اجرا شدن بر سایر سیستمهای عامل، رخنه به بازار تماسهای تلفنی موبایل و پیامک، کاهش قیمت تولید با افزایش تقاضای بازار و قابلیت رقابت رو به تزاید با لپ تاپ ها از دستاوردهایی است که آینده تبلتها و تلفنهای هوشمند را تضمین می نماید. هم اکنون اندروید سهم بیشتری از بازار (در حدود بیش از ۵۰ درصد در بخش اپلیکیشن و فناوری های سخت افزاری) را  در اختیار دارد و توانسته رقیب اصلی یعنی اپل را به مدد قیمت پایین محصولات خود پشت سر بگذارد.

مراجع:

۱.On the future of iOS and Android _ steve cheney 13- Aug.2013
http://stevecheney.com/on-the-future-of-ios-and-android/

۲. Environmental، Health & Safety Apps for Your Smartphone and Tablets

این مطلب اولین بار در نشریه زیر چاپ شده است:

۱۳۹۲، پیمان سپهری، رایانه های لمسی و تلفن های هوشمند، همراه ضروری کارشناسان HSE، چشم انداز نفت (ماهنامه تخصصی نفت و انرژی)، سال دوم، شماره یازدهم، آذر و دی ۱۳۹۲

درباره پیمان سپهری

مهندس شیمی شاغل در شرکت ملی خطوط لوله و مخابرات نفت ایران – رئیس واحد ایمنی، بهداشت و محیط زیست – منطقه غرب

این مطلب را هم ببینید

معرفی و دانلود گزارش “شکل دهی فرهنگ ایمنی از طریق رهبری ایمنی”

تعهد به ایمنی نباید یک اولویت محسوب شود بلکه یک ارزش است که همواره باید …

دیدگاهتان را بنویسید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *