نمونه نقشه فرآیندی -Process Map- در یک شرکت پیمانکاری

یکی از تغییرات عمده نسخه 2000 استاندارد ISO 9001 نسبت به نسخه 1994، تاکید بر روی رویکرد فرآیندگرا بود. این رویکرد در استاندارد ISO 9000:2005 به عنوان یکی از هشت اصل مدیریت کیفیت برشمرده شده است و فرآیند را اینچنین تعریف می کند: مجموعه اي از فعاليت هاي مرتبط و تاثيرگذار، كه ورودي ها را به خروجي ها تبديل مي كند.

S&Q - Process A and B

رويكرد فرايندي يك روش توانمند براي سازماندهي و مديريت فعاليت ها به منظور ايجاد ارزش براي مشتري و ساير ذينفعان سازمان است.

سازمان ها اغلب در قالب سلسله مراتب سازماني واحدهاي عملياتي خود ايجاد شده اند و معمولا به صورت عمودي، با مسئوليت براي توليد خروجي هاي مورد نظري كه بين واحدهاي عملياتي تقسيم شده است، مديريت مي شوند.

مشتري نهايي يا برخي از ذينفعان معمولا در تماس مستقيم با سازمان نيستند. از اين رو، مسايلي كه در فصول مشترك سازمان رخ مي‏دهد اغلب از اولويت كمتري نسبت به اهداف كوتاه مدت واحدهاي سازماني برخوردار هستند. اين نكته باعث مي گردد توجه اي اندك يا بدون بهبود بر روي ذينفعان صورت گيرد. از اين رو  معمولا اقدامات برروي واحدهاي سازماني متمركز مي‏شوند بجاي آنكه به خروجي هاي مورد نظر توجه نمايند.

رويكرد فرايندي مديريت افقي را معرفي مي نمايد. اين رويكرد از ميان مرز بين واحدهاي مختلف سازمان عبور كرده و تمركز آنها را بر روي اهداف اصلي سازمان متحد مي نمايد.

اين رويكرد همچنين مديريت فصول مشترك فرايندها را بهبود مي بخشد.

نمونه اي از فرايندهاي بهم پيوند دهنده بخش هاي يك سازمان
نمونه اي از فرايندهاي بهم پيوند دهنده بخش هاي يك سازمان

جهت آشنایی بیشتر با رویکرد فرآیندی میتوانید به راهنمایی که توسط سازمان ایزو تهیه شده و یا ترجمه بخشهایی از آن در سایت آقای حسین صادق فر  رجوع فرمایید.

مطابق بند 4-1 (الزامات عمومي) استاندارد ISO 9001:2008 سازمان بايد سيستم مديريت كيفيتي را مطابق با الزامات اين استاندارد بين المللي ايجاد، مستند و مستقر و نگهداري نمايد و به طور مستمر اثربخشي آنرا بهبود دهد. در این راستا سازمان بايد:

  • الف) فرايندهاي مورد نياز سيستم مديريت كيفيت و كاربرد آنها را در تمام سازمان تعيين نمايد. (ر.ك.1-2)،
  • ب) توالي و تأثيرات متقابل اين فرايندها را معين نمايد،
  • پ) معيارها و روش هايي را معين نمايد تا بدين وسيله از اثربخشي اجرا و كنترل اين فرايندها اطمينان حاصل نمايد،
  • ت) از در دسترس بودن منابع و اطلاعات مورد نياز براي پشتيباني اجرا و پايش اين فرايندها، اطمينان حاصل نمايد،
  • ث) اين فرايندها را مورد پايش، در صورت كاربرد اندازه گيري و تحليل قرار دهد و
  • ج) اقدامات لازم براي دستيابي به نتايج طرح ريزي شده و نيز بهبود مستمر اين فرايندها را به عمل آورد.

اين فرايندها بايد مطابق با الزامات اين استاندارد بين المللي توسط سازمان مديريت شوند.

هدف از تدوين نقشه فرآیندی، نمایش فرايندها و ارتباط و تقدم و تأخر آنها است (موارد الف و ب). حین استقرار سیستم مدیریت کیفیت / سیستم مدیریت یکپارچه، سازمانها اغلب در ابتدا به تهیه نقشه فرآیندی می پردازند و پس از تایید آن توسط مدیریت ارشد سازمان، وارد جزئیات بیشتر نظیر تهیه روشهای اجرایی، دستورالعملها و فرمها می شوند.

درباره ابوالفضل آهنی

ابوالفضل آهنی دانش آموخته رشته مهندسی صنایع از دانشگاه صنعتی امیرکبیر است. در ابتدا بیشتر متمایل به کاربرد آمار، هوش مصنوعی و تئوری تصمیم گیری برای مدلسازی ریاضی و حل مسائل پیچیده مهندسی و مدیریتی بود، ولی پس از همکاری با شرکتهای پیمانکار نفت، گاز و پتروشیمی مجذوب پیچیدگی های خاص این نوع پروژه های عظیم شد و برای مهار این نوع پیچیدگی ها، به جستجو و پیگیری مستمر مقالات و کتب تخصصی مربوطه پرداخت. پس از کسب تجربیاتی در زمینه برنامه ریزی و کنترل پروژه، طراحی و استقرار سیستم اطلاعات مدیریت پروژه، سیستم مدیریت کیفیت و سیستم مدیریت HSE؛ او علاقه مند به ترویج دانش مدیریت پروژه در صنایع نفت، گاز و پتروشیمی شده است.

Leave a Reply

Your email address will not be published. Required fields are marked *