Engineering
مهندسی

نگاهی اجمالی به فاز مهندسی

مهندسی، واحدها را طراحی می‏ کند؛ لیستها، مشخصات‏ فنی (Specification) و برگه‏ های مشخصات‏ فنی (Datasheet) همه تجهیزات و کالاها را تولید می‏ کند؛ و تمام نقشه‏ های مورد نیاز برای نصب تجهیزات در سایت را منتشر می‏ کند.

طراحی مهندسی اولین و مهمترین بخش اجرای یک پروژه است. در واقع مهندسی است که نتهای موسیقی را که بعدها توسط تمامی واحدهای پروژه نواخته خواهند شد، تصنیف می‏ کند: تامین تجهیزات / کالاها را بر اساس مشخصات مهندسی تدارک می‏ بیند و ساخت بر اساس نقشه‏ های مهندسی، تجهیزات را برپا و نصب می‏ کند.

وظیفه مهندسی ترجمه مجموعه ای از الزامات عملکردی (قرارداد با کارفرما) به مجموعه کاملی از نقشه‏ ها و مشخصات‏ فنی و نمایش تمام جزئیات یک مجتمع صنعتی است.

مهندسی مجموعه متنوعی از تخصصها را به کار می‏ گیرد: برای مثال فرایند، ایمنی، سیویل، برق، ابزار دقیق و کنترل؛ و تعداد زیادی از فعالیتها را شامل می‏ شود: از طراحی مفهومی سطح بالا تا تولید نقشه‏ های تفصیلی ساخت و نصب (Fabrication).

مهندسی در دو گام انجام می‏شود:

  • طراحی مفهومی و یا مهندسی پایه
  • و طراحی تفصیلی.

این دو فاز اغلب توسط دو پیمانکار متفاوت انجام می‏ شوند. مهندسی پایه معمولا تحت یک قرارداد خدمات (Service Contract) انجام می‏ شود، در حالیکه مهندسی تفصیلی به طور نرمال بخشی از یک قرارداد EPC (مهندسی، ساخت و تامین و یا همان قرارداد کلید در دست) است.

فاز اول طراحی، نامهای مختلفی دارد.

Basic Design

Conceptual Design

FEED: Front End Engineering Design

FEL: Front End Loading

مهندسی پایه

طراحی مفهومی

FEED

این اصطلاح در ایران رایج نیست.

 محدوده کاری فاز مهندسی پایه عبارت است از تعریف نمودارهای فرایند، تجهیزات اصلی، پلات پلن (Plot Plan)، معماری سیستمها و غیره. این فاز با صدور مدارک اصلی تعریف کننده مجتمع صنعتی، یعنی مدارکی نظیر:

  • دیاگرامهای پایگینگ و ابزار دقیق (P&ID)
  • جانمایی کلی مجتمع صنعتی (Plot Plan)
  • مشخصات‏ فنی تجهیزات اصلی
  • دیاگرام توزیع برق
  • نقشه معماری سیستم کنترل فرآیند

مدارک مهندسی پایه به عنوان بخش فنی دعوت به مناقصه EPC پروژه به کار می‏ رود.

محدوده کاری فاز مهندسی تفصیلی عبارت است از تهیه تمام مدارک مورد نیاز برای تامین و نصب تجهیزات پروژه. یعنی مدارکی نظیر:

  • جهت تامین: مشخصات‏ فنی تمام تجهیزات و لیست مقادیر bill of quantities اقلام فله‏ای (Bulk)
  • جهت نصب: فونداسیونها، نقشه‏ های تفصیلی نصب و غیره.

شایان ذکر است بعد از تامین تجهیرات پروژه، مهندسی تفصیلی بایست اطلاعات فروشندگان (اطلاعات واقعی تجهیزات که توسط فروشنده طراحی شده اند) را به کار گرفته و با سایر مدارک و مستندات مهندسی پروژه یکپارچه کند.

عمق جزئیات لازم برای فعالیتهای مهندسی مربوط به نصب، فعالیتهایی نظیر سیویل، سازه های فولادی (Steel Structure)، پایپینگ، برق و ابزار دقیق و نظایر آن، بر اساس تقسیم مسئولیتهای توافق شده با پیمانکاران ساخت مشخص می‏ شود. برای مثال، اغلب امور مربوط به لوله های با ضخامت کمتر از ۲ اینچ توسط پیمانکار ساخت انجام می‏شود. مسیر لوله‏ کشی pipe routing، تهیه لیست اقلام (Material Take-Off, MTO) و تامین این لوله ها توسط این پیمانکار انجام می‏شود. بنابراین برنامه اجرای مهندسی (Engineering Execution Plan) بایست شامل ماتریس تقسیم وظایفی، مانند ماتریس زیر باشد:

برنامه اجرای مهندسی - ماتریس تقسیم وظایف

 همچنین، فعالیتهای مهندسی ممکن است بین مراکز مهندسی نقاط مختلفی از دنیا توزیع شود.

مهندسی از دیسیپلین های مختلفی تفکیک می‏شود، که عمده آنها عبارتند از:

 

درباره ابوالفضل آهنی

ابوالفضل آهنی دانش آموخته رشته مهندسی صنایع از دانشگاه صنعتی امیرکبیر است. در ابتدا بیشتر متمایل به کاربرد آمار، هوش مصنوعی و تئوری تصمیم گیری برای مدلسازی ریاضی و حل مسائل پیچیده مهندسی و مدیریتی بود، ولی پس از همکاری با شرکتهای پیمانکار نفت، گاز و پتروشیمی مجذوب پیچیدگی های خاص این نوع پروژه های عظیم شد و برای مهار این نوع پیچیدگی ها، به جستجو و پیگیری مستمر مقالات و کتب تخصصی مربوطه پرداخت. پس از کسب تجربیاتی در زمینه برنامه ریزی و کنترل پروژه، طراحی و استقرار سیستم اطلاعات مدیریت پروژه، سیستم مدیریت کیفیت و سیستم مدیریت HSE؛ او علاقه مند به ترویج دانش مدیریت پروژه در صنایع نفت، گاز و پتروشیمی شده است.

این مطلب را هم ببینید

نمودارهای ارتباط مدارک اصلی تولید شده توسط دیسیپلینهای مختلف مهندسی و کاربردهای آن

فعالیتهای مهندسی در دیسیپلینهای مختلف به شدت به یکدیگر و اطلاعات فروشندگان وابسته هستند و …

۲ نظرات

  1. سلام
    ممنون از مطالب بسیار مفیدتون
    در متن ماتریس وظایف مهندسی دیده نمیشود ممنون میشوم ویرایش فرمائید :
    بنابراین برنامه اجرای مهندسی (Engineering Execution Plan) بایست شامل ماتریس تقسیم وظایفی، مانند ماتریس زیر باشد:

    ماتریسی در صفحه دیده نمیشود

دیدگاهتان را بنویسید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *